ମାଟିର ମହକରେ ଫେରିଲା ଦେଶୀ ମଞ୍ଜି, ପ୍ରେରଣାଦାୟୀ ସାଜିଲେ ମହିଳା ଚାଷୀ, ହସିହସି କୁହନ୍ତି ଆମ ପରିବାରରେ…

କର୍ଲାମୁଣ୍ଡା,୧୨ା୭(ପ୍ରଦୀପ କୁମାର ସାହୁ): ବଦଳୁଥିବା କୃଷି ପଦ୍ଧତି ମଧ୍ୟରେ ଯେତେବେଳେ ଅନେକ ଚାଷୀ ହାଇବ୍ରିଡ୍‌ ମଞ୍ଜି ଓ ରାସାୟନିକ କୃଷି ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳ ହୋଇପଡ଼ିଛନ୍ତି, ସେତେବେଳେ କଳାହାଣ୍ଡି ଜିଲା କର୍ଲାମୁଣ୍ଡା ବ୍ଲକର ଗଜବାହାଲ ପଞ୍ଚାୟତ ଧରାଖମନ ଗାଁର ମହିଳା ଚାଷୀ ରେଖ ପୁଟେଲ ନିଜର ନିଷ୍ଠା ଓ ପରିଶ୍ରମ ବଳରେ ଦେଶୀ ମଞ୍ଜି ସଂରକ୍ଷଣର ଏକ ନୂଆ ଅଧ୍ୟାୟ ରଚନା କରିଛନ୍ତି।

ତାଙ୍କ କାହାଣୀ କେବଳ ଜଣେ ଚାଷୀଙ୍କ ସଫଳତାର କାହାଣୀ ନୁହେଁ, ବରଂ ସୁସ୍ଥ ଖାଦ୍ୟ, ସୁସ୍ଥ ମାଟି ଓ ଖାଦ୍ୟ ସ୍ବାଧୀନତା ପ୍ରତି ଏକ ନୂଆ ଆଶାର ବାର୍ତ୍ତା। ମାତ୍ର ଛଅ ମାସରେ ୧୮ କିଲୋଗ୍ରାମ ନଳିତା ଶାଗର(ଚେଁ ଶାଗ) ଭାଜି ଶାଗ ମଞ୍ଜି ସଂଗ୍ରହ କରିପାରିଛନ୍ତି। ଆମ ପରିବାରରେ ଏହି ଶାଗ ଖାଇବା ସହ ଗାଁ ନିକଟରେ ଥିବା ବଜାରରେ ବିକ୍ରି ମଧ୍ୟ କରିଛି, ମଞ୍ଜି ସଂରକ୍ଷଣ କଠିନ ନୁହେଁ, ଏହା ଆତ୍ମବିଶ୍ୱାସର ବିଷୟ, ବୋଲି ହସି ହସି କହନ୍ତି ରେଖ। ପ୍ରାୟ ପନ୍ଦର ବର୍ଷ ପୂର୍ବେ ସେ ମଧ୍ୟ ଅନ୍ୟମାନଙ୍କ ପରି ବଜାରରୁ ହାଇବ୍ରିଡ୍‌ ମଞ୍ଜି କିଣି ଚାଷ କରୁଥିଲେ। ଧିରେ ଧିରେ ସେ ଅନୁଭବ କଲେ ଯେ ଏହି ପଦ୍ଧତି ରାସାୟନିକ ସାର ଓ କୀଟନାଶକ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା ବଢ଼ାଉଛି। ଖାଦ୍ୟର ସ୍ବାଦ ବଦଳିଯାଉଛି, ମାଟିର ଉର୍ବରତା କମୁଛି ଓ ଚାଷ ଖର୍ଚ୍ଚ ବଢ଼ୁଛି।

ତେବେ ଶହେ ବିକଳ୍ପଜୀବିକା ଫାଉଣ୍ଡେଶନ ଓ ଧରା ଖମନ ଗାଁ ଗ୍ରାମ ଉନ୍ନୟନ କମିଟିର ମିଳିତ ପ୍ରୟାସରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିବା ଭଲ ଖାଇବା ଓ ଭଲ ଖୁଆଇବା ଅଭିଯାନ ତାଙ୍କ ଚିନ୍ତାଧାରାକୁ ବଦଳାଇଦେଲା। ପ୍ରଶିକ୍ଷଣ, ଅନୁଭୂତି ବିନିମୟ ଓ ବିହନ ବନ୍ଧୁମାନଙ୍କ ସହଯୋଗରେ ସେ ପୁଣି ଦେଶୀ ମଞ୍ଜି ସଂରକ୍ଷଣ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ଆଜି ତାଙ୍କ ଘର ଏକ ଛୋଟ ବିହନ ଭଣ୍ଡାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଛି।
ରେଖଙ୍କ ବିଶ୍ୱାସ, ଦେଶୀ ମଞ୍ଜି କେବଳ ଭବିଷ୍ୟତର ଫସଲକୁ ସୁରକ୍ଷିତ କରେ ନାହିଁ, ଏହା ଲୋକଙ୍କ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ମାଟିର ଜୀବନ୍ତତା ଓ ଜୈବ ବିବିଧତାକୁ ମଧ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା ଦେଇଥାଏ। ତାଙ୍କ ପାଇଁ ମଞ୍ଜି କେବଳ ଚାଷର ଉପକରଣ ନୁହେଁ, ଏହା ଆଗାମୀ ପିଢ଼ି ପାଇଁ ଏକ ଅମୂଲ୍ୟ ସମ୍ପଦ। ଆଜି ରେଖଙ୍କ ଏହି ପ୍ରୟାସ ଆଖପାଖ ଅଞ୍ଚଳର ଅନେକ ମହିଳା ଚାଷୀଙ୍କ ପାଇଁ ପ୍ରେରଣା ପାଲଟିଛି। ଦେଶୀ ମଞ୍ଜି ସଂରକ୍ଷଣ ମାଧ୍ୟମରେ ସେ ପ୍ରମାଣ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ପ୍ରକୃତି ସହ ତାଳମେଳ ରଖି କୃଷି କଲେ ଖାଦ୍ୟ ସୁରକ୍ଷା, ପୌଷ୍ଟିକତା ଓ ପରିବେଶ ସଂରକ୍ଷଣତିନୋଟି ଲକ୍ଷ୍ୟ ଏକାସାଙ୍ଗରେ ପୂରଣ ହୋଇପାରିବ।
ରେଖଙ୍କ ଏହି ଯାତ୍ରା ଏକ ସ୍ପଷ୍ଟ ବାର୍ତ୍ତା ଦେଉଛିଦେଶୀ ମଞ୍ଜି ବଞ୍ଚିଲେ ମାଟି ବଞ୍ଚିବ, ମାଟି ବଞ୍ଚିଲେ ଖାଦ୍ୟ ବଞ୍ଚିବ, ଆଉ ଖାଦ୍ୟ ବଞ୍ଚିଲେ ଆମର ଭବିଷ୍ୟତ ସୁରକ୍ଷିତ ରହିବ।