India-Pakistan:ଭାରତ-ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ପୁଣି ‘ଟ୍ରାକ୍-୨’ ଆଲୋଚନା

"ନୂଆଦିଲ୍ଲୀ: ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନ ମଧ୍ୟରେ ସରକାରୀ ସ୍ତରର ଆଲୋଚନା ଦୀର୍ଘ ସମୟ ଧରି ବନ୍ଦ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ପରଦା ଆଢ଼ୁଆଳରେ ସଂଳାପ ଜାରି ରହିଛି।

ଗତ ଏକ ସପ୍ତାହ ମଧ୍ୟରେ ଉଭୟ ଦେଶର ପ୍ରତିନିଧିମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ "ଟ୍ରାକ୍-୨" (ଅନୌପଚାରିକ) ଆଲୋଚନାର ଦୁଇଟି ପର୍ଯ୍ୟାୟ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହୋଇଛି।

ଏହି ବୈଠକଗୁଡ଼ିକ ଶ୍ରୀଲଙ୍କାର ରାଜଧାନୀ କଲମ୍ବୋ ଓ ଥାଇଲାଣ୍ଡର ରାଜଧାନୀ ବ୍ୟାଙ୍କକ୍‌ରେ ହୋଇଥିବା ଜଣାପଡ଼ିଛି।

ସରକାରୀ ଆଲୋଚନା ବନ୍ଦ ଥିବା ସମୟରେ ଏହି ଅନୌପଚାରିକ ସଂଳାପକୁ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଯୋଗାଯୋଗ ଜାରି ରଖିବାର ଏକ ପ୍ରୟାସ ବୋଲି ଦେଖାଯାଉଛି।Advertisment ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଏହି "ଟ୍ରାକ୍-୨" ଆଲୋଚନାର ମୁଖ୍ୟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ହେଉଛି ସଙ୍କଟ ସମୟରେ ଦୁଇ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ସଂଳାପର ବ୍ୟବସ୍ଥାକୁ ସକ୍ରିୟ ରଖିବା, ସମ୍ଭାବ୍ୟ ସାମରିକ ସଂଘର୍ଷକୁ ଏଡ଼ାଇବା ଓ ତିକ୍ତ ପରିସ୍ଥିତିକୁ ସମ୍ଭାଳିବା।

ବୈଠକରେ ଆତଙ୍କବାଦ ଓ ଜଳ ବଣ୍ଟନ ବିବାଦ ଭଳି ସମ୍ବେଦନଶୀଳ ପ୍ରସଙ୍ଗ ଉପରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷ ନିଜ ନିଜ ମତ ଓ ତଥ୍ୟ ଉପସ୍ଥାପନ କରିଥିଲେ।

ଏହାସହ "ଟ୍ରାକ୍-୨" ଆଲୋଚନାରୁ ମିଳୁଥିବା ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ପରାମର୍ଶକୁ ଭବିଷ୍ୟତରେ "ଟ୍ରାକ୍-୧" ଅର୍ଥାତ୍ ସରକାରୀ ସ୍ତରର ଆଲୋଚନାରେ କିପରି ପହଞ୍ଚାଯାଇପାରିବ, ସେନେଇ ମଧ୍ୟ ଚର୍ଚ୍ଚା ହୋଇଥିଲା।

ବଜ୍ରପାତ ମଧ୍ୟ ଅଟକାଇପାରିଲାନି ବିଏଲ୍‌ଓ ପ୍ରମିଳାଙ୍କୁ, ଶେଷକଲେ ଡିଜିଟାଇଜେସନ୍‌ ମେ ୨୦୨୫ରେ ଜମ୍ମୁ-କାଶ୍ମୀରର ପହଲଗାମରେ ହୋଇଥିବା ଭୟଙ୍କର ଆତଙ୍କବାଦୀ ଆକ୍ରମଣ ପରଠାରୁ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର ସମ୍ପର୍କ ଅତ୍ୟନ୍ତ ତିକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଛି।

ସେହି ଆକ୍ରମଣରେ ୨୬ ଜଣଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟିଥିଲା, ଯାହାଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଅଧିକାଂଶ ପର୍ଯ୍ୟଟକ ଥିଲେ।

ଏହା ପରେ ଦୁଇ ପରମାଣୁ ଶକ୍ତିଧର ପଡ଼ୋଶୀ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ଚାରି ଦିନ ଧରି ଗୋଳାବର୍ଷଣ ଓ ଡ୍ରୋନ୍‌ ଆକ୍ରମଣ ହୋଇଥିଲା।

ଯଦିଓ ୧୦ ମେ"ରୁ ଯୁଦ୍ଧବିରତି ଲାଗୁ ହେବା ପରେ ପରିସ୍ଥିତି ଅଧିକ ଖରାପ ହୋଇନାହିଁ, ତଥାପି ସରକାରୀ ସ୍ତରର ଆଲୋଚନା ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆରମ୍ଭ ହୋଇନାହିଁ।

ଏହି "ଟ୍ରାକ୍-୨" ବୈଠକରେ ବର୍ତ୍ତମାନର ସରକାରୀ ଅଧିକାରୀମାନେ ନୁହେଁ, ବରଂ ଅବସରପ୍ରାପ୍ତ ସାମରିକ ଅଧିକାରୀ, ପୂର୍ବତନ କୂଟନୀତିଜ୍ଞ, ଗଣମାଧ୍ୟମ ପ୍ରତିନିଧି ଓ ଶିକ୍ଷାବିତ୍‌ମାନେ ଅଂଶଗ୍ରହଣ କରୁଛନ୍ତି।

ସରକାରୀ ସଂଳାପ ବନ୍ଦ ଥିବାରୁ ଏଭଳି ନିରପେକ୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ଅନୌପଚାରିକ ଆଲୋଚନା ଆୟୋଜନ କରାଯାଉଛି।

ମେ ୨୦୨୫ର ସଂଘର୍ଷ ପରେ ଏଭଳି ଅନେକ ପର୍ଯ୍ୟାୟର ବୈଠକ ପଶ୍ଚିମ ଏସିଆର ବିଭିନ୍ନ ରାଜଧାନୀ ଓ ଅନ୍ୟ ନିରପେକ୍ଷ ସ୍ଥାନରେ ହୋଇସାରିଛି।

ଏହାପୂର୍ବରୁ କତରର ଦୋହାରେ ମଧ୍ୟ ଏକ "ଟ୍ରାକ୍-୨" ବୈଠକ ହୋଇଥିଲା।

ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ଏପ୍ରିଲ୍‌ ୨୦୨୬ରେ ଏହି ଗୁପ୍ତ ଆଲୋଚନା ସମ୍ପର୍କରେ ଖବର ସାମ୍ନାକୁ ଆସିଥିଲା।

ଭାରତ ସରକାର ନିଜର ପୂର୍ବ ଆଭିମୁଖ୍ୟରେ ଅଟଳ ରହିଛି।

ସୀମାପାର ଆତଙ୍କବାଦ ବନ୍ଦ ନ ହେଲେ ପାକିସ୍ତାନ ସହ କୌଣସି ସରକାରୀ ଆଲୋଚନା ସମ୍ଭବ ନୁହେଁ ବୋଲି ଭାରତ ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଆସିଛି।

ବର୍ତ୍ତମାନ ଉଭୟ ଦେଶ ମଧ୍ୟରେ ବାଣିଜ୍ୟ ପ୍ରାୟ ବନ୍ଦ ରହିଛି, କୂଟନୈତିକ ମିସନରେ ସୀମିତ କର୍ମଚାରୀ କାର୍ଯ୍ୟରତ ଅଛନ୍ତି ଏବଂ ଲୋକଙ୍କ ପାରସ୍ପରିକ ସମ୍ପର୍କ ମଧ୍ୟ ବହୁତ କମିଯାଇଛି।

ତେବେ ଏହି ଅନୌପଚାରିକ ସଂଳାପ ଉଭୟ ପକ୍ଷର ବ୍ୟବହାରିକ ଆଭିମୁଖ୍ୟକୁ ଦର୍ଶାଉଥିବାବେଳେ, ଏଭଳି ବୈଠକ ହୋଇଥିବା ନେଇ ଭାରତ ଓ ପାକିସ୍ତାନର କୌଣସି ସରକାରୀ ପ୍ରତିକ୍ରିୟା ମିଳିନାହିଁ।

"