ହିମାଳୟରେ ଚୀନ୍‌ର ହେଲିକପ୍ଟର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି, ଜବାବ ଦେବାକୁ ପ୍ରଚଣ୍ଡ-ଆପାଚେ ସହ ପ୍ରସ୍ତୁତ ଭାରତ!

ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ହିମାଳୟର ଦୁର୍ଗମ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜର ସାମରିକ ଶକ୍ତି ବଢ଼ାଇବାରେ ଲାଗିଛି ଚୀନ୍। ବିଶେଷକରି ଭାରତ-ଚୀନ୍ ସୀମାନ୍ତ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେଲିକପ୍ଟର କ୍ଷମତା ବିସ୍ତାର ଉପରେ ଚୀନ୍ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି। ଏଥିପାଇଁ ଚୀନ୍ ସେନା (PLA) ନିଜର Z-10 ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ Z-20 ବହୁମୁଖୀ ହେଲିକପ୍ଟରକୁ ଆଧୁନିକୀକରଣ କରୁଛି। ଅନ୍ୟପଟେ ଚୀନ୍‌ର ଏହି ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତିକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିଜର ହେଲିକପ୍ଟର କ୍ଷମତାକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରୁଛି। ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରଚଣ୍ଡ ସହ ଆମେରିକା ନିର୍ମିତ ଆପାଚେ ଓ ଚିନୁକ୍ ଭଳି ହେଲିକପ୍ଟର ଭାରତର ସାମରିକ ଶକ୍ତିକୁ ନୂଆ ଆୟାମ ଦେଉଛି।

ହିମାଳୟରେ ହେଲିକପ୍ଟର କାହିଁକି ଏତେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ?

ହିମାଳୟର ଉଚ୍ଚ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ସାମରିକ ଅଭିଯାନ ଚଳାଇବା ଏକ ବଡ଼ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ। ଅତ୍ୟଧିକ ଉଚ୍ଚତା, କମ୍ ଅମ୍ଳଜାନ, ବରଫପାତ, ଘନ କୁହୁଡ଼ି ଏବଂ ପ୍ରତିକୂଳ ପାଣିପାଗ ଯୋଗୁଁ ଏଠାରେ ସାମରିକ ଗତିବିଧି ଅତ୍ୟନ୍ତ କଷ୍ଟକର ହୋଇଥାଏ। ଏଭଳି ପରିସ୍ଥିତିରେ ହେଲିକପ୍ଟର ସେନା ପାଇଁ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଜୀବନରେଖା ସାଜିଥାଏ। ସୈନିକଙ୍କ ପରିବହନ, ଖାଦ୍ୟ ଓ ଔଷଧ ଯୋଗାଣ, ଆହତ ଯବାନଙ୍କୁ ଉଦ୍ଧାର ଏବଂ ଆବଶ୍ୟକ ସମୟରେ ସାମରିକ ସହାୟତା ପହଞ୍ଚାଇବାରେ ଏହାର ଭୂମିକା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ।

Z-10 ଓ Z-20 ଉପରେ ଚୀନ୍‌ର ଭରସା

ଚୀନ୍ ନିଜର ସାମରିକ ହେଲିକପ୍ଟର ବାହିନୀକୁ ଆଧୁନିକ କରିବା ଉପରେ ଜୋର୍ ଦେଉଛି। ଏଥିରେ Z-10 ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର ଏବଂ Z-20 ବହୁମୁଖୀ ହେଲିକପ୍ଟର ପ୍ରମୁଖ। Z-10 ହେଉଛି ଚୀନ୍‌ର ଏକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର। ଅନ୍ୟପଟେ Z-20କୁ ସୈନିକ ପରିବହନ, ସାମରିକ ସହାୟତା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ବହୁମୁଖୀ କାର୍ଯ୍ୟ ପାଇଁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଇପାରେ। ଚୀନ୍‌ର ଲକ୍ଷ୍ୟ ହେଉଛି ଦୁର୍ଗମ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ନିଜ ସେନାର ଗତିଶୀଳତା ଓ ପରିବହନ କ୍ଷମତା ବୃଦ୍ଧି କରିବା। ଏଥିସହ ବିଦେଶୀ ଜ୍ଞାନକୌଶଳ ଉପରେ ନିର୍ଭରଶୀଳତା କମାଇ ସ୍ୱଦେଶୀ ପ୍ରତିରକ୍ଷା ଉତ୍ପାଦନକୁ ମଧ୍ୟ ଚୀନ୍ ଗୁରୁତ୍ୱ ଦେଉଛି।

ଭାରତର ଶକ୍ତି: ପ୍ରଚଣ୍ଡ, ଆପାଚେ ଓ ଚିନୁକ୍

ଚୀନ୍‌ର ସାମରିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ମଧ୍ୟରେ ଭାରତ ମଧ୍ୟ ନିଜର ହେଲିକପ୍ଟର ବାହିନୀକୁ ସୁଦୃଢ଼ କରିଛି। ଭାରତୀୟ ସେନା ଓ ବାୟୁସେନା ପାଖରେ ରହିଛି ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରକାରର ଆଧୁନିକ ହେଲିକପ୍ଟର।

ପ୍ରଚଣ୍ଡ (LCH): ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଲାଇଟ୍ କମ୍ବାଟ୍ ହେଲିକପ୍ଟର। ଉଚ୍ଚ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ଏହାକୁ ବିକଶିତ କରାଯାଇଛି।

ଆପାଚେ (AH-64E): ଆମେରିକା ନିର୍ମିତ ଆଧୁନିକ ଆକ୍ରମଣକାରୀ ହେଲିକପ୍ଟର। ଏହା ଭାରତୀୟ ସେନାର ଆକ୍ରମଣାତ୍ମକ କ୍ଷମତାରେ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ଯୋଗଦାନ କରୁଛି।

ଚିନୁକ୍ (CH-47F): ଭାରୀ ସାମଗ୍ରୀ ଓ ସୈନିକ ପରିବହନ କରିବାରେ ସକ୍ଷମ ହେଭି-ଲିଫ୍ଟ ହେଲିକପ୍ଟର।

ରୁଦ୍ର (ALH-WSI): ଭାରତର ସ୍ୱଦେଶୀ ଆଡଭାନ୍ସଡ୍ ଲାଇଟ୍ ହେଲିକପ୍ଟରର ସଶସ୍ତ୍ର ସଂସ୍କରଣ।

Mi-17 V5: ସୈନିକ ଓ ସାମଗ୍ରୀ ପରିବହନ ସହ ବିଭିନ୍ନ ସାମରିକ ଓ ଉଦ୍ଧାର କାର୍ଯ୍ୟରେ ବ୍ୟବହୃତ ହେଲିକପ୍ଟର।

ଅପରେସନ୍ ମେଘଦୂତରୁ ଭାରତର ଅଭିଜ୍ଞତା

ଉଚ୍ଚ ପାର୍ବତ୍ୟ ଅଞ୍ଚଳରେ ହେଲିକପ୍ଟର ଚଳାଇବା କ୍ଷେତ୍ରରେ ଭାରତର ଦୀର୍ଘ ଅଭିଜ୍ଞତା ରହିଛି। ୧୯୭୮ ମସିହାରେ ଭାରତୀୟ ବାୟୁସେନାର ଚେତକ ହେଲିକପ୍ଟର ପ୍ରଥମ ଥର ପାଇଁ ସିଆଚେନ୍ ଗ୍ଲେସିୟର ଅଞ୍ଚଳରେ ଅବତରଣ କରିଥିଲା। ଏହାପରେ ୧୯୮୪ ମସିହାରେ ଆରମ୍ଭ ହୋଇଥିଲା ଐତିହାସିକ ଅପରେସନ୍ ମେଘଦୂତ। ଏହି ଅଭିଯାନରେ ଭାରତୀୟ ସେନା ଓ ବାୟୁସେନା ହେଲିକପ୍ଟର ସହାୟତାରେ ସିଆଚେନ୍ ଗ୍ଲେସିୟରର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଉଚ୍ଚ ଓ ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ ସୈନିକଙ୍କୁ ପହଞ୍ଚାଇଥିଲେ। ଏହା ଭାରତର ପାର୍ବତ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଓ ହେଲିକପ୍ଟର ଅପରେସନ୍ କ୍ଷମତାର ଏକ ଉଲ୍ଲେଖନୀୟ ଉଦାହରଣ।