ଶେୟାର ବଜାର ଉପରୁ ହଟିବ କି ଟ୍ୟାକ୍ସ? ସରକାର ଦେଲେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଜବାବ
ନନ୍ଦିଘୋଷ ବ୍ୟୁରୋ: ସଂସଦରେ ସରକାର ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛନ୍ତି ଯେ, ଖୁଚୁରା (ରିଟେଲ) ଏବଂ ଘରୋଇ ନିବେଶକଙ୍କ ପାଇଁ ଇକ୍ୱିଟି କାରବାର ଉପରେ ଲାଗୁଥିବା ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ସ ଟ୍ୟାକ୍ସ (LTCG) କୁ ହଟାଇବା ପାଇଁ ବର୍ତ୍ତମାନ କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ନାହିଁ। ବଜାର ସେଣ୍ଟିମେଣ୍ଟକୁ ସୁଧାରିବା ପାଇଁ ବଜାର ବିଶେଷଜ୍ଞ ଓ ନିବେଶକମାନେ ଏହାକୁ ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରିବାକୁ ଦାବି କରୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ସରକାର ଏହାକୁ ମନା କରିଦେଇଛନ୍ତି।
ଲୋକସଭାରେ ଏକ ଲିଖିତ ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ କେନ୍ଦ୍ର ଆର୍ଥିକ ବ୍ୟାପାର ରାଷ୍ଟ୍ରମନ୍ତ୍ରୀ ପଙ୍କଜ ଚୌଧୁରୀଙ୍କୁ ପଚରାଯାଇଥିଲା ଯେ, ଘରୋଇ ନିବେଶକଙ୍କ ସୁରକ୍ଷା ଏବଂ ବିଦେଶୀ ଓ ଭାରତୀୟ ନିବେଶକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମାନତା ଆଣିବା ପାଇଁ ସରକାର କେବେ LTCG ଟ୍ୟାକ୍ସ ହଟାଇବେ? ଏହାର ଉତ୍ତରରେ ସେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଏଭଳି କୌଣସି ପ୍ରସ୍ତାବ ସରକାରଙ୍କ ବିଚାରାଧୀନ ନାହିଁ। ମ୍ୟାକ୍ରୋ-ଇକୋନୋମିକ ପାରାମିଟରକୁ ଧ୍ୟାନରେ ରଖି ବାର୍ଷିକ ବଜେଟ ପ୍ରକ୍ରିୟା ଏବଂ ଆଇନଗତ ପରିବର୍ତ୍ତନ ମାଧ୍ୟମରେ ସମୟ ସମୟରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ନୀତିର ସମୀକ୍ଷା କରାଯାଇଥାଏ।
ଟ୍ୟାକ୍ସରୁ ସରକାରଙ୍କ କେତେ ଆୟ ହୋଇଛି?
ଇକ୍ୱିଟି କାରବାରରୁ LTCG ସଂଗ୍ରହରେ ବେଶ୍ ବୃଦ୍ଧି ଘଟିଛି। ତଥ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ:
-
ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2023-24 (ଆସେସମେଣ୍ଟ ବର୍ଷ 2024-25) ରେ ଏହି ଆୟ ₹72,249 କୋଟି ଥିଲା।
-
ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷ 2024-25 (ଆସେସମେଣ୍ଟ ବର୍ଷ 2025-26) ରେ ଏହା ବୃଦ୍ଧି ପାଇ ₹1,29,158 କୋଟିରେ ପହଞ୍ଚିଛି।
-
ଗତ ଦୁଇ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ସରକାର LTCG ମାଧ୍ୟମରେ ମୋଟ ₹2.01 ଲକ୍ଷ କୋଟି ସଂଗ୍ରହ କରିଛନ୍ତି।
ସୂଚନା: ବର୍ତ୍ତମାନ ଲିଷ୍ଟେଡ୍ ଇକ୍ୱିଟି ଏବଂ ଇକ୍ୱିଟି ମ୍ୟୁଚୁଆଲ୍ ଫଣ୍ଡ ଉପରେ LTCG ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର 12.5 ପ୍ରତିଶତ ରହିଛି। ଏହା କେବଳ ଗୋଟିଏ ଆର୍ଥିକ ବର୍ଷରେ ₹1.25 ଲକ୍ଷରୁ ଅଧିକ ଲାଭ ଉପରେ ଲାଗୁ ହୋଇଥାଏ। ଯଦି କୌଣସି ଆସେଟ୍କୁ 12 ମାସରୁ ଅଧିକ ସମୟ ପାଇଁ ରଖାଯାଏ, ତେବେ ତାହାକୁ ଲଙ୍ଗ-ଟର୍ମ କ୍ୟାପିଟାଲ ଆସେଟ୍ ବୋଲି ଧରାଯାଏ।
ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ ସମାନ ଟ୍ୟାକ୍ସ
ବିଦେଶୀ ପୋର୍ଟଫୋଲିଓ ନିବେଶକ (FPIs) ମାନଙ୍କୁ ଏହି ଟ୍ୟାକ୍ସରୁ ଛାଡ଼ କରାଯାଇଛି କି ବୋଲି ପଚରାଯାଇଥିବା ପ୍ରଶ୍ନର ଉତ୍ତରରେ ସରକାର କହିଛନ୍ତି ଯେ, FPIs, ଘରୋଇ ନିବେଶକ ଏବଂ ଖୁଚୁରା ନିବେଶକ ସମସ୍ତଙ୍କ ପାଇଁ 12.5% LTCG ଟ୍ୟାକ୍ସ ହାର ସମାନ ଅଟେ।
ତେବେ, ଆୟକର (ସଂଶୋଧନ) ଅଧ୍ୟାଦେଶ, 2026 ମାଧ୍ୟମରେ ସରକାର କେବଳ ସରକାରୀ ସିକ୍ୟୁରିଟିଜ୍ (G-Secs) ରେ ବିଦେଶୀ ନିବେଶକଙ୍କ ନିବେଶ ଉପରେ ଲାଗୁ ନିୟମକୁ ସରଳ କରିଛନ୍ତି ଏବଂ ଏହିଭଳି ନିବେଶରୁ ମିଳୁଥିବା ସୁଧ କିମ୍ବା କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ ଉପରେ ଆୟକର ଛାଡ଼ କରିଛନ୍ତି।
ମେ ମାସରେ ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ଦେଇଥିଲେ ପ୍ରତିଶ୍ରୁତି
ଏହାପୂର୍ବରୁ ମେ ମାସରେ କେନ୍ଦ୍ର ଅର୍ଥମନ୍ତ୍ରୀ ନିର୍ମଳା ସୀତାରାମଣ କହିଥିଲେ ଯେ, ସରକାର ଷ୍ଟକ୍ ମାର୍କେଟ ନିବେଶକଙ୍କ ଟ୍ୟାକ୍ସ ସମ୍ବନ୍ଧୀୟ ସମସ୍ୟା ଓ ଚିନ୍ତାକୁ ଶୁଣିବା ପାଇଁ ସଦାସର୍ବଦା ପ୍ରସ୍ତୁତ ଅଛନ୍ତି। LTCG ଏବଂ ସର୍ଟ-ଟର୍ମ କ୍ୟାପିଟାଲ ଗେନ୍ସ (STCG) ଟ୍ୟାକ୍ସର ସମୀକ୍ଷା ଦାବି ଉପରେ ସେ କହିଥିଲେ, “ଏହି ନିର୍ଦ୍ଦିଷ୍ଟ ବିଷୟ ହେଉ କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ପ୍ରସଙ୍ଗ, ଆମେ ସବୁବେଳେ ଲୋକଙ୍କ କଥା ଶୁଣିବାକୁ ପ୍ରସ୍ତୁତ। ଆମେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବରେ ସେମାନଙ୍କ ପରାମର୍ଶ ଉପରେ ବିଚାର କରିବୁ।”
ସ୍ପଷ୍ଟୀକରଣ: ଏହି ବିଷୟବସ୍ତୁଟି ସୂଚନାମୂଳକ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ NANDIGHOSHA TV - ନନ୍ଦିଘୋଷ ଟିଭି ରୁ ସ୍ୱୟଂଚାଳିତ ଭାବରେ ସଂଗ୍ରହ କରାଯାଇଛି। ମୂଳ ଲେଖାଟି ପଢ଼ିବା ପାଇଁ, ଦୟାକରି ଏଠାରେ ଦେଖନ୍ତୁ।