Editorial: ଓଡ଼ିଶା ଲାଗି ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ: ଜଗଦାନନ୍ଦଙ୍କ ସମ୍ପାଦକୀୟ ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସ୍ବରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ପଢ଼ନ୍ତୁ...

ଓଡ଼ିଶା ଲାଗି ଏକ ସତର୍କ ସଙ୍କେତ

ଜଗଦାନନ୍ଦ
ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ସ୍ବରୂପରେ ପରିବର୍ତ୍ତନ

ରାଜ୍ୟରେ ଏକ ବଡ଼ ଧରଣର ଜନସାଂଖ୍ୟିକ ରୂପାନ୍ତରଣ ନିରବରେ ଘଟି ଚାଲିଛି। ଏହା କେବଳ ସଂଖ୍ୟାର ପରିବର୍ତ୍ତନ ନୁହଁ, ବରଂ ଆମ ସମାଜ, ଅର୍ଥନୀତି, ରାଜନୀତି ଓ ପରିବାର ସଂରଚନାକୁ ଏହା ପ୍ରଭାବିତ କରିବ। ୨୦୩୬ରେ, ଓଡ଼ିଶା ସ୍ବତନ୍ତ୍ର ରାଜ୍ୟ ଗଠନର ଶତବାର୍ଷିକୀ ପାଳନ ସହିତ ୫୦୦ ବିଲିଅନ ଡଲାର ଅର୍ଥନୀତିର ଲକ୍ଷ୍ୟ ରଖିଛି। କିନ୍ତୁ ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟ ହାସଲ ପାଇଁ ରାଜ୍ୟରେ ଆବଶ୍ୟକ ମାନବ ସମ୍ବଳର କ୍ଷମତା ହ୍ରାସ ପାଇବାରେ ଲାଗିଛି। କାରଣ ଶିଶୁ ଜନ୍ମ ହାରରେ ସଂକୋଚନ ସହିତ ବୟସ୍କଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାରେ ବୃଦ୍ଧି ଘଟୁଛି। ଏହି କାରଣରୁ ଆସନ୍ତା ଦୁଇ ଦଶନ୍ଧି ମଧ୍ୟରେ କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ଶିଶୁ ସ୍କୁଲ ଆସିବେ, କମ୍ ସଂଖ୍ୟକ ଯୁବକ-ଯୁବତୀ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷେତ୍ରକୁ ଆସିବେ ଏବଂ କମ୍ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ଲୋକଙ୍କୁ ଅଧିକ ସଂଖ୍ୟକ ବୟସ୍କ ଲୋକଙ୍କ ଦାୟିତ୍ବ ନେବାକୁ ପଡ଼ିବ। ବୟସ୍କମାନଙ୍କ ସଂଖ୍ୟାଧିକ୍ୟ ହେତୁ ସେମାନଙ୍କ ପାଇଁ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଭିତ୍ତିଭୂମି, ପେନସନ ବ୍ୟବସ୍ଥା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା ବାବଦକୁ ବ୍ୟୟ ରାଶି ମଧ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇବ। ଏହା ଦ୍ବାରା କେବଳ ଅର୍ଥନୀତି କ୍ଷେତ୍ରରେ ନୁହଁ, ବରଂ ଶିକ୍ଷା, ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ବରିଷ୍ଠ ନାଗରିକଙ୍କ ଦେଖାଶୁଣା ଉପରେ ଚାପ ସୃଷ୍ଟି ହେବାର ସମ୍ଭାବନା ରହିଛି।

ଏହି ସମସ୍ୟା ସହିତ ରହିଛି ରାଜ୍ୟର ଆଦିବାସୀ ବହୁଳ ତଥା ଦୁର୍ଗମ ଅଞ୍ଚଳରେ କୁପୋଷଣ ଭଳି ଗୁରୁତର ସମସ୍ୟା, ଯେଉଁ କାରଣରୁ ରକ୍ତହୀନତା, ଦୁର୍ବଳ ଶିଶୁଙ୍କ ଜନ୍ମ, ଉଚ୍ଚତା ଓ ବୟସ ଅନୁପାତରେ ଶାରୀରିକ ବିକାଶ ନ ହେବା, ପାଞ୍ଚ ବର୍ଷ ବୟସ ମଧ୍ୟରେ ଶିଶୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଇତ୍ୟାଦି ଆଗାମୀ ପିଢ଼ିର ମାନବ ସମ୍ବଳକୁ ଆହୁରି ଦୁର୍ବଳ କରି ଦେଇପାରେ। ସୁତରାଂ, ପ୍ରଜନନ ହାର କ୍ରମଶଃ କମୁଥିବା ହେତୁ ପ୍ରତ୍ୟେକ ଶିଶୁ ଆମ ରାଜ୍ୟ ପାଇଁ ଅତ୍ୟନ୍ତ ମୂଲ୍ୟବାନ ବୋଲି କହିବା ବାହୁଲ୍ୟ ମାତ୍ର।

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ- Pakistan People's Party: ପାଣିକୁ ଆତଙ୍କବାଦର ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରୁଛି ଭାରତ

ଏହା ପୂର୍ବରୁ କେରଳମ୍ ଓ ତାମିଲନାଡୁ କମ୍ ପ୍ରଜନନ ହାର ଓ ବୟସ୍କଙ୍କ ହାର ବୃଦ୍ଧି ଦେଖି ସାରିଛନ୍ତି। ଓଡ଼ିଶା ଏହି ପଥରେ ଆଗକୁ ବଢୁଛି। ତେଣୁ ସୁସ୍ଥ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଏବେ କେବଳ ଏକ ସାମାଜିକ ପ୍ରଶ୍ନ ନୁହଁ; ଏହା ପ୍ରଶାସନିକ ପ୍ରସ୍ତୁତି ସକାଶେ ସତର୍କ କରାଇ ଦେଉଛି। କେବଳ ସେତିକି ନୁହେଁ, ଆଗାମୀ ଦିନରେ ଓଡ଼ିଶା ଏକ ‘ପୁରୁଷପ୍ରଧାନ ରାଜ୍ୟ’ରେ ପରିଣତ ହେବ। କେତେକ ଜିଲ୍ଲାରେ ପୁତ୍ର ସନ୍ତାନ ତୁଳନାରେ କନ୍ୟା ସନ୍ତାନ କମି ଚାଲିଛନ୍ତି। ଏହି ଅସମାନ ସ୍ଥିତି ହେତୁ ସମାଜରେ ନାରୀଙ୍କ ଠାରେ ଅସୁରକ୍ଷା ମନୋଭାବ ବୃଦ୍ଧି ପାଉଛି।
କହିବା ଅନାବଶ୍ୟକ ଯେ ଯୁବ ବର୍ଗ ହେଉଛନ୍ତି ଯେ କୌଣସି ରାଜ୍ୟର ମୂଳ ପୁଞ୍ଜି। ଉପରୋକ୍ତ କାରଣମାନ ଦୃଷ୍ଟିରୁ ରାଜ୍ୟରେ ତୁରନ୍ତ ‘ଯୁବ ଦକ୍ଷତା ଓ ଆକାଂକ୍ଷା’ର ମ୍ୟାପିଂ କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ‌, ଯଦ୍ଦ୍ବାରା ପଞ୍ଚାୟତ ସ୍ତର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଯୁବକଙ୍କ ଆକାଂକ୍ଷାକୁ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇ ଉପଯୁକ୍ତ ପରାମର୍ଶ ଆଧାରରେ ସେମାନଙ୍କ ଦକ୍ଷତା ବୃଦ୍ଧି ଦିଗରେ ସହାୟତା କରାଯାଇପାରିବ। ଜାତିସଂଘ ଜନସଂଖ୍ୟା ପାଣ୍ଠି ଅନୁଯାୟୀ ‘ଜନସଂଖ୍ୟା ଡିଭିଡେଣ୍ଡ’ ବା ‘ଜନସଂଖ୍ୟାର ଲାଭ’ ଏକ ସୀମିତ କାଳୀନ ସୁଯୋଗ ହୋଇଥାଏ। ଏହା ସବୁଦିନ ପାଇଁ ରହୁ ନ ଥିବାରୁ ଯୁବ ସମ୍ବଳର ଯଥାର୍ଥ ବିନିଯୋଗ ଏକାନ୍ତ ଆବଶ୍ୟକ।

ଆମ ପାଖରେ ଏହି ସୁଯୋଗର ସଦୁପଯୋଗ କରିବାର ସମୟ ଏବେ ବି ଅଛି। ଏଥି ଲାଗି ମହିଳା ସଶକ୍ତୀକରଣ, ଗୁଣାତ୍ମକ ଶିକ୍ଷା, ସାର୍ବଜନୀନ ସ୍ବାସ୍ଥ୍ୟ, ସାମାଜିକ ସୁରକ୍ଷା, ଲିଙ୍ଗଗତ ନ୍ୟାୟ, ନିଯୁକ୍ତି, ଉତ୍ପାଦକତାରେ ବୃଦ୍ଧି ଓ ସୁସ୍ଥ ବାର୍ଦ୍ଧକ୍ୟ ଦିଗରେ ନିଷ୍ଠାପର ରୂପେ ଧ୍ୟାନ ଦେବାକୁ ହେବ। 
ସୁଭଦ୍ରା ଯୋଜନା ଭଳି ପଦକ୍ଷେପ ମହିଳାଙ୍କ ଆର୍ଥିକ ଭୂମିକାକୁ ରେଖାଙ୍କିତ କରିବାରେ ଏକ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ଶୁଭାରମ୍ଭ। ତେବେ କେବଳ ଆର୍ଥିକ ସହାୟତାରେ ସୀମିତ ନ ରହି ଏହି ପଦକ୍ଷେପ ଉଦ୍ୟମିତା, ଡିଜିଟାଲ ଶିକ୍ଷା, ଉତ୍ପାଦନଶୀଳତା ଓ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶ ସହିତ ଯୋଡ଼ି ହେବା ଅପରିହାର୍ଯ୍ୟ। 

ଆହୁରି ପଢ଼ନ୍ତୁ- Rahul Gandhi: ନିଟ୍ ଛାତ୍ରୀଙ୍କ ଆତ୍ମହତ୍ୟାକୁ ନେଇ କେନ୍ଦ୍ର ସରକାରଙ୍କୁ ବିରୋଧୀଙ୍କ ତୀବ୍ର ସମାଲୋଚନା

ପଞ୍ଚାୟତିରାଜ ବ୍ୟବସ୍ଥାରେ ପ୍ରଚଳିତ ଦୁଇ-ସନ୍ତାନ ନୀତି ଉପରେ ମଧ୍ୟ ପୁନଃ ବିଚାର କରାଯିବା ଆବଶ୍ୟକ। ଏହି ନୀତି ଯଦିଓ ଗୋଟିଏ ସମୟରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣରେ ସହାୟକ ହୋଇଥିଲା, ଆଜି ତାହା ପ୍ରଜନନ ହାରର ହ୍ରାସର କାରଣ ହୋଇଛି। ସାଂପ୍ରତିକ ସ୍ଥିତିରେ ଜନସଂଖ୍ୟା ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଅପେକ୍ଷା ତା’ର ପରିଚାଳନା ଅଧିକ ଗୁରୁତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ। ‘ଓଡ଼ିଶା ଭିଜନ ଡକୁମେଣ୍ଟ-୨୦୩୬’ରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ନେତୃତ୍ବକୁ ଆର୍ଥିକ ପରିବର୍ତ୍ତନର ଏକ ସଂରଚନାତ୍ମକ ବାହକ ଭାବରେ ଚିହ୍ନଟ କରାଯାଇଛି। ତେଣୁ ଏ ଦିଗରେ ଦୃଷ୍ଟି ଦେବାକୁ ହେବ। ଓଡ଼ିଶାର ଶ୍ରମ ଶକ୍ତିରେ ପୁରୁଷମାନଙ୍କ ଅଂଶ ପ୍ରାୟ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ତରରେ ପହଞ୍ଚିଥିବା ବେଳେ ଭବିଷ୍ୟତର ଶ୍ରମ ଶକ୍ତିରେ ମହିଳାମାନଙ୍କ ପ୍ରବେଶ ମହତ୍ତ୍ବପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ପଡ଼ିବ। ବହୁସଂଖ୍ୟକ ଛାତ୍ରୀ ଅଧାରୁ ସ୍କୁଲ ଛାଡ଼ି ଚାଲିଯାଉଥିବା ଦେଖାଯାଉଛି। ଏବେ ବି କେତେକ ସ୍ଥାନରେ ବାଲ୍ୟ ବା ନାବାଳିକା ବିବାହ ହେଉଛି। ଶ୍ରମ ଓ ଉତ୍ପାଦନରେ ମହିଳାଙ୍କ ଅଂଶୀଦାରି ବୃଦ୍ଧିରେ ଏ ସବୁ ଗୋଟିଏ ଗୋଟିଏ ବାଧକ।

ଇତିମଧ୍ୟରେ, ଜନସଂଖ୍ୟା ହ୍ରାସ ହେତୁ ଆନ୍ଧ୍ରପ୍ରଦେଶ ସରକାର ପରିବାର ବୃଦ୍ଧି ପ୍ରୋତ୍ସାହନ ନୀତି ସପକ୍ଷରେ ଚିନ୍ତା କଲେଣି। ଦ୍ରୁତ ବର୍ଦ୍ଧିଷ୍ଣୁ ବୃଦ୍ଧ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି କେରଳମ୍‌ରେ ‘ଏଲଡର୍‌ଲି କମିସନ’ କାର୍ଯ୍ୟକ୍ଷମ ହେଲାଣି। ଜାପାନ, ଦକ୍ଷିଣ କୋରିଆ ଓ ୟୁରୋପର କିଛି ଦେଶ ତ ହ୍ରାସମାନ ପ୍ରଜନନ ହାର ଓ ବର୍ଦ୍ଧମାନ ବୟସ୍କ ଜନସଂଖ୍ୟାକୁ ଦୃଷ୍ଟିରେ ରଖି ବିଶେଷ ନୀତିମାନ ପ୍ରଣୟନ କଲେଣି। ତେବେ, ଜନସଂଖ୍ୟା ପରିବର୍ତ୍ତନ ଜନିତ ସମସ୍ୟାର ସମାଧାନ କେବଳ ସରକାରଙ୍କ ଦ୍ବାରା ସମ୍ଭବପର ହେବ ନାହିଁ। ‘ସରକାର, ସମାଜ ଓ ବଜାର’- ଏହି ତିନିଟି ଶକ୍ତି ମିଳିତ ଭାବେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବାକୁ ପଡ଼ିବ। ଏଥିରେ ସଚେତନତା ପ୍ରସାର ସାଙ୍ଗକୁ ସାମାଜିକ ପରିବର୍ତ୍ତନରେ ବଡ଼ ଭୂମିକା ଗ୍ରହଣ କରିବେ ନାଗରିକ ସମାଜ। କର୍ପୋରେଟ ଜଗତ କାର୍ଯ୍ୟ ସୃଷ୍ଟି ଓ ଦକ୍ଷତା ବିକାଶରେ ସକ୍ରିୟ ଅବଦାନ ରଖିବ। ଏବଂ ସରକାର ଦୀର୍ଘମିଆଦୀ ଜନସଂଖ୍ୟାଭିତ୍ତିକ ଯୋଜନା ମାଧ୍ୟମରେ ସମାଧାନର ମୁଖ୍ୟ ସୂତ୍ରଧର ପାଲଟିବେ।
(ମତାମତ ଲେଖକଙ୍କ ନିଜସ୍ବ)

ପ୍ରାକ୍ତନ ରାଜ୍ୟ ସୂଚନା କମିସନର, ଓଡ଼ିଶା
ମୋ: ୯୪୩୭୦୨୨୯୮୩

ଅଧିକ ଦେଖନ୍ତୁ-