Court Says Registered Marriage Alone Is Not Legally Enough: ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ବଡ଼ ରାୟ, କେବଳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହୋଇଥିଲେ ବିବାହ ବୈଧ ନୁହେଁ

Jul 01, 2026 - 19:13
Court Says Registered Marriage Alone Is Not Legally Enough: ହାଇକୋର୍ଟଙ୍କ ବଡ଼ ରାୟ, କେବଳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହୋଇଥିଲେ ବିବାହ ବୈଧ ନୁହେଁ

ହାଇକୋର୍ଟ ବିବାହର ବୈଧତା ନେଇ ଏକ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ରାୟ ଦେଇଛନ୍ତି । ଯଦି 'ସାତଫେରା' ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ପାଳନ କରାଯାଏ ନାହିଁ, ତେବେ କେବଳ ପଞ୍ଜୀକରଣ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହକୁ ବୈଧ କରିପାରିବ ନାହିଁ । ବିବାହ କେବଳ ଗୀତ ଏବଂ ନୃତ୍ୟ ପାଇଁ ଏକ ଅବସର ନୁହେଁ ବୋଲି ହାଇକୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।

ଗୁଜୁରାଟ ହାଇକୋର୍ଟ ଜୁନ୍ ୨୩ ତାରିଖରେ ଦେଇଥିବା ଆଦେଶରେ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ଭୌଗୋଳିକ ଏବଂ ସାଂସ୍କୃତିକ ଭିନ୍ନତା ସତ୍ତ୍ୱେ ପାରମ୍ପରିକ ଉତ୍ସବଗୁଡ଼ିକ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ ସତ୍ତାକୁ ପବିତ୍ର ଏବଂ ପରିବର୍ତ୍ତନ କରିଥାଏ ବୋଲି ବିଶ୍ୱାସ କରାଯାଏ।

ବିବାହକୁ ଅସିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ମନା କରିଥିବା ପରିବାର ଅଦାଲତର ରାୟକୁ ଚ୍ୟାଲେଞ୍ଜ କରି ୟୁକେର ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଦାଏର କରାଯାଇଥିବା ଏକ ଆବେଦନ ଉପରେ ଏହି ରାୟ ଆସିଛି।
ଜଷ୍ଟିସ୍ ଇଲେଶ ଭୋରା ଓ ଜଷ୍ଟିସ୍  ଆରଟି ଭାଛାନିଙ୍କ ଡିଭିଜନ ବେଞ୍ଚ ତାଙ୍କ ଆଦେଶରେ କହିଛନ୍ତି, ସାତଫେରା ଭଳି ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକୀୟ ରୀତିନୀତି ହେଉଛି ହିନ୍ଦୁ ବିବାହର ମୂଳଦୁଆ।

କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ସାତଫେରା ଭଳି ଉତ୍ସବ ଅର୍ଥାତ୍ ଅଗ୍ନି ସମ୍ମୁଖରେ ବର ଏବଂ କନ୍ୟାଙ୍କ ମିଳିତ ଭାବରେ ସାତଟି ଘେରା ବୁଲିବା ଏକ ବିବାହକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରତ ଏବଂ ସଂସ୍କାର ଭାବରେ ଆଧ୍ୟାତ୍ମିକ, ସାମାଜିକ ଏବଂ ଆଇନଗତ ସ୍ଥିତି ପ୍ରଦାନ କରେ।

ଆବେଦନକାରୀ କୌଶଳ ସୋନାର ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ ବିବାହକୁ ଅସିଦ୍ଧ ଘୋଷଣା କରିବାକୁ ଆବେଦନ କରିଥିଲେ। ସେ କହିଥିଲେ ଯେ ସେ ଇଂଲଣ୍ଡରେ ରହୁଛନ୍ତି ଓ ଯୁବତୀଜଣକ ଅହମଦାବାଦରେ ରହୁଛନ୍ତି।
ଆବେଦନକାରୀ କୋର୍ଟଙ୍କୁ ଜଣାଇଥିଲେ ଯେ, ସେ ହିନ୍ଦୁ ରୀତିନୀତି ଅନୁଯାୟୀ କେବେ ବିବାହ କରିନାହାନ୍ତି । ମ୍ୟାରେଜ ରେଜିଷ୍ଟ୍ରେସନ କପିରେ ଥିବା ତାଙ୍କ ଦସ୍ତଖତ ଜାଲିଆତି କରାଯାଇଛି ।

ଏହି କପିକୁ ନେଇ ମହିଳାଜଣକ କୈଶଳଙ୍କ ବାପାମାଆଙ୍କୁ ଦେଖାଇ ତାଙ୍କ ପତ୍ନୀ ବୋଲି ଦାବି କରିଥିଲେ । ଏହା ପୂର୍ବରୁ ସେମାନେ ବି କିଛି ଜାଣିନଥିଲେ । ଏହା ଜାଣିବା ପରେ ଏହାକୁ ନେଇ ପରିବାର ଅଦାଲତର ଦ୍ୱାରସ୍ଥ ହୋଇଥିଲେ କୌଶଳ । ସେ ଦର୍ଶାଇଥିଲେ ଯେ ଦୁଇଜଣ କେବେ ବି ସ୍ୱାମୀସ୍ତ୍ରୀ ଭାବରେ ଏକାଠି ରହିନାହାନ୍ତି ।

ହାଇକୋର୍ଟ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ ଆଇନର ଧାରା ୭ କୁ ଉଲ୍ଲେଖ କରିଛନ୍ତି, ଯାହା ବିବାହକୁ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଏବଂ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ କରିବା ପାଇଁ ସାତଫେରା ଭଳି ପାରମ୍ପରିକ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଉତ୍ସବ ଅନୁଯାୟୀ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହ କରିବା ବିଷୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ କରୁଛି।

କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି ଯେ ଯେହେତୁ କୌଣସି ବିବାହ ରୀତିନୀତି ଏବଂ ଉତ୍ସବ ପାଳନ କରାଯାଇ ନଥିଲା, ତେଣୁ ବର୍ତ୍ତମାନ ମାମଲାରେ ହିନ୍ଦୁ ବିବାହର ମୌଳିକ ଏବଂ ଅତ୍ୟାବଶ୍ୟକ ଆବଶ୍ୟକତା ଅନୁପସ୍ଥିତ ଅଛି।
ହିନ୍ଦୁ ପରମ୍ପରାରେ ଜଣେ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଅର୍ଦ୍ଧାଙ୍ଗିନୀ ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ । ସେହି ସମୟରେ ତାଙ୍କୁ ନିଜସ୍ୱ ପରିଚୟ ସହିତ ଜଣେ ବ୍ୟକ୍ତି ଭାବରେ ଏବଂ ବିବାହରେ ସମାନ ଅଂଶୀଦାର ଭାବରେ ସ୍ୱୀକୃତି ଦିଆଯାଏ। ହିନ୍ଦୁ ଆଇନ ଅନୁଯାୟୀ, ବିବାହକୁ ଏକ ପବିତ୍ର ବ୍ରତ କିମ୍ବା ସଂସ୍କାର ଭାବରେ ବିବେଚନା କରାଯାଏ। ଏହା ଏକ ନୂତନ ପରିବାରର ମୂଳଦୁଆ ଗଠନ କରେ ବୋଲି କୋର୍ଟ କହିଛନ୍ତି।