Hormuz Cost Concerns: ସମୁଦ୍ରପଥରେ ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲଗାଇବେ ଇରାନ-ଓମାନ? ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଉପରେ ନୂଆ ସଙ୍କଟ!
ବିଶ୍ୱର ସବୁଠାରୁ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ର ମାର୍ଗ ମଧ୍ୟରୁ ଅନ୍ୟତମ ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥ (Strait of Hormuz) ଦେଇ ଯାତାୟାତ କରୁଥିବା ଜାହାଜ ଉପରେ ଭବିଷ୍ୟତରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ଶୁଳ୍କ ବା ଟ୍ୟାକ୍ସ ଲାଗିପାରେ କି? ଏହାକୁ ନେଇ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସ୍ତରରେ ଚର୍ଚ୍ଚା ଜୋର ଧରିଛି। ଏହି ଚର୍ଚ୍ଚା ମଧ୍ୟରେ ଓମାନର ଏକ ବୟାନ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଓ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକର ଚିନ୍ତା ବଢ଼ାଇ ଦେଇଛି।
ଓମାନ କ'ଣ କହିଛି?
ଓମାନର କିଛି ଅଧିକାରୀ ୟୁରୋପୀୟ ପ୍ରତିନିଧିଙ୍କୁ କହିଛନ୍ତି ଯେ, ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥର ପରିଚାଳନା ପୂର୍ବଭଳି ଚାଲିବ ନାହିଁ। ଭବିଷ୍ୟତରେ ଏହି ଜଳପଥ ଦେଇ ଯାଉଥିବା ଜାହାଜଗୁଡ଼ିକୁ କିଛି ସେବା ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ଦେବାକୁ ପଡ଼ିପାରେ।
ତେବେ ଏହି ଶୁଳ୍କ ସବୁ ଜାହାଜ ପାଇଁ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ହେବ କି ନାହିଁ, ସେନେଇ ଏପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ କୌଣସି ସ୍ପଷ୍ଟ ନିଷ୍ପତ୍ତି ହୋଇନାହିଁ।
କେଉଁ ସେବା ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ନିଆଯାଇପାରେ?
ଓମାନ କହିଛି ଯେ ସେ ଆନ୍ତର୍ଜାତିକ ସମୁଦ୍ର ଆଇନକୁ ସମ୍ମାନ କରିବ। କିନ୍ତୁ ଜାହାଜରୁ ହେଉଥିବା ପ୍ରଦୂଷଣ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ, ନାଭିଗେସନ୍ ସହାୟତା (Navigational Assistance) ଭଳି ସେବା ପାଇଁ ଶୁଳ୍କ ନିଆଯାଇପାରେ ବୋଲି ସଙ୍କେତ ଦେଇଛି।
ଅନ୍ୟ ସମୁଦ୍ରପଥର ମଡେଲ୍କୁ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛି ଓମାନ
ରିପୋର୍ଟ ଅନୁସାରେ, ଓମାନ ବିଶ୍ୱର ଅନ୍ୟ ଗୁରୁତ୍ୱପୂର୍ଣ୍ଣ ସମୁଦ୍ରପଥଗୁଡ଼ିକର ପରିଚାଳନା କିପରି ହେଉଛି, ତାହାର ମଧ୍ୟ ଅଧ୍ୟୟନ କରୁଛି। ଏଥିରେ ଏସିଆର ମଲାକ୍କା ଜଳପଥ (Strait of Malacca) ମଧ୍ୟ ସାମିଲ ରହିଛି, ଯେଉଁଠାରେ ସାଧାରଣତଃ ଜାହାଜ ଉପରେ ବାଧ୍ୟତାମୂଳକ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହୁଏ ନାହିଁ।
କାହିଁକି ବଢ଼ିଛି ଆମେରିକା ଓ ୟୁରୋପର ଚିନ୍ତା?
ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥ ବିଶ୍ୱ ତୈଳ ଓ ଗ୍ୟାସ୍ ପରିବହନର ଏକ ପ୍ରମୁଖ ମାର୍ଗ। ଯଦି ଏହି ମାର୍ଗରେ ଅତିରିକ୍ତ ଶୁଳ୍କ ଲାଗୁ ହୁଏ କିମ୍ବା କୌଣସି ନୂଆ ନିୟନ୍ତ୍ରଣ ଆସେ, ତେବେ ବିଶ୍ୱ ବାଣିଜ୍ୟ ଓ ଇନ୍ଧନ ଯୋଗାଣ ଉପରେ ଏହାର ପ୍ରଭାବ ପଡ଼ିପାରେ। ଏହି କାରଣରୁ ଆମେରିକା, ୟୁରୋପ ଓ ଗଲ୍ଫ ଦେଶଗୁଡ଼ିକ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗକୁ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ନଜର ରଖିଛନ୍ତି।
ଫ୍ରାନ୍ସ-ଓମାନ ବୈଠକରେ ଉଠିପାରେ ପ୍ରସଙ୍ଗ
ସୋମବାର ପ୍ୟାରିସରେ ଫ୍ରାନ୍ସର ରାଷ୍ଟ୍ରପତି ଓ ଓମାନର ସୁଲତାନ ହୈଥମ ବିନ୍ ତାରିକଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ହେବାକୁ ଥିବା ବୈଠକରେ ଏହି ବିଷୟ ଉପରେ ଆଲୋଚନା ହୋଇପାରେ। ଫ୍ରାନ୍ସର ମତ ହେଉଛି, ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥ ଦେଇ ସମସ୍ତ ଜାହାଜ ସ୍ୱାଧୀନ ଭାବେ ଓ କୌଣସି ସର୍ତ୍ତ ବିନା ଯାତାୟାତ କରିବା ଉଚିତ।
ଓମାନର ଦୁଇ ପ୍ରକାର ସଙ୍କେତ
ଓମାନ ଗୋଟିଏ ପଟେ ଇରାନ ସହ ମିଶି ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥର ଭବିଷ୍ୟତ ପରିଚାଳନା ଓ ଖର୍ଚ୍ଚ ବିଷୟରେ ଆଲୋଚନା କରିବା କଥା କହିଛି। କିନ୍ତୁ କିଛି ଦିନ ପରେ ଆମେରିକା ଓ ଗଲ୍ଫ କୋଅପରେସନ୍ କାଉନସିଲ୍ (GCC) ସହ ଏକ ସଂଯୁକ୍ତ ବୟାନରେ ହର୍ମୁଜ ଜଳପଥ ଉପରେ କୌଣସି ପ୍ରକାର ନୂଆ ଶୁଳ୍କ ବା ନିୟନ୍ତ୍ରଣକୁ ସମର୍ଥନ କରୁନଥିବା ସ୍ପଷ୍ଟ କରିଛି।
ମଧ୍ୟସ୍ଥ ଭୂମିକାରେ ଓମାନ
ଓମାନ ଆମେରିକାର ଘନିଷ୍ଠ ସହଯୋଗୀ ହୋଇଥିବା ବେଳେ ଇରାନ ସହିତ ମଧ୍ୟ ତାହାର ଭଲ ସମ୍ପର୍କ ରହିଛି। ଅତୀତରେ ୱାଶିଂଟନ ଓ ତେହେରାନ ମଧ୍ୟରେ ଆଲୋଚନା କରାଇବାରେ ଓମାନ ଅନେକଥର ମଧ୍ୟସ୍ଥର ଭୂମିକା ନେଇଛି। ସେଥିପାଇଁ ଏହି ପ୍ରସଙ୍ଗରେ ଓମାନର ପ୍ରତ୍ୟେକ ବୟାନକୁ ବିଶ୍ୱ ଗୁରୁତ୍ୱର ସହ ଦେଖୁଛି।
